Het Pieterpad Project is specifiek bedoeld voor de doelgroep kinderen van 11 t/m 14 jaar met ADHD of een Autisme Spectrum Stoornis. Afhankelijk van het onwikkelingsnivo kan voor een 15-jarige evt. een uitzondering gemaakt worden.
De keuze voor deze doelgroep is ingegeven door de ontwikkelingstaken die deze leeftijdsgroep kenmerken. Ten eerste beginnen deze kinderen ongeveer in groep acht zich meer te richten op de leeftijdsgenoten (peergroup) en minder op het gezin. Ten tweede gaan ze meer en meer hun individualiteit ontwikkelen en raken ze in de puberteit.
Door de optelsom van deze factoren zijn deze kinderen extra kwetsbaar. Ze zijn gevoelig voor beïnvloeding door leeftijdsgenoten, lopen risico op het ontwikkelen van probleemgedrag, komen gemiddeld vaker in aanraking met politie en justitie en zijn vaker dan gemiddeld een bron voor gezinsproblemen.
Het Pieterpad Project maakt gebruik van een aantal methodische modellen:
- De Ervarend Leren Methode
- Het Sociaal Competentiemodel
- Het Contextuele Model
Het Sociaal Competentiemodel
Het Sociaal Competentie Model is gericht op het vergroten en/of verstevigen van de (sociale) competenties van de cliënten. We bedoelen hiermee dat de cliënten die vormen van gedrag geleerd worden waarmee zij zich in hun dagelijks functioneren zo goed mogelijk kunnen handhaven en zich verder kunnen ontwikkelen. De nadruk hierbij wordt gelegd op het leren.
Het sociaal competentie model gaat er tevens van uit dat het leren van nieuw gedrag de grootste kans van slagen heeft wanneer hierbij zo dicht mogelijk wordt aangesloten bij het gedrag wat de cliënt al kent en waarmee hij succes heeft gehad in zijn dagelijks leven. Wanneer cliënten in staat zijn in sociale situaties het passende gedrag te vertonen noemen we de cliënt competent of vaardig.
In het model spreken we van vaardigheden (gedrag) die de cliënt nodig heeft om bepaalde (sociale) taken te kunnen volbrengen. Wanneer de taken en de vaardigheden elkaar in evenwicht houden spreekt men van sociale competentie.
Het Contextuele Model
Het Contextuele Model model gaat uit van de betekenissamenhang die mensen met elkaar tot stand brengen door te handelen. Door te handelen, een activiteit te ondernemen ontstaat verbondenheid, engagement. Vanuit verbondenheid ontstaat identiteit.
Het IK is de expressie van het innerlijk van de persoon en is daarmee een medebepalende factor van de totale situatie (de context) waarvan de persoon deel uitmaakt.
Het WIJ is de relationele betrokkenheid tussen het IK en de anderen die deel uitmaken van dezelfde context.
Het HET betreft binnen de context alle (ontwikkelings)taken en zaken waarmee de persoon te maken krijgt en waarmee hij moet leren omgaan.
Gedragverandering is erop gericht de afstemming, de functionaliteit, tussen jongere en de wereld (context en WIJ) zodanig te verbeteren, dat er een beter ontwikkelingsperspectief ontstaat.
Vanuit dit model gezien proberen we gedragsverandering in drie onderscheidbare fases te laten plaatsvinden.:
In de eerste fase wordt geprobeerd de IK < — > HET-coalitie (het overlevingsgedrag waarin de jongere zit.) te doorbreken. Dit kan door de activiteit van de groep centraal te stellen en de jongere daarmee te ‘verleiden’ zich te gaan verbinden of het onontkoombaar te maken dat de jongere zich gaat verbinden met het ‘WIJ’ van de volwassenen en de groep.
In de tweede fase wordt vanuit de WIJ < — > HET-coalitie gewerkt aan het opbouwen van ervaringen, die het IK versterken. Het WIJ biedt een vorm van veiligheid van waaruit nieuw gedrag en nieuwe strategieën ontwikkeld kunnen worden. Naarmate deze nieuwe vaardigheden beter antwoord bieden op situaties dan de oude zal het zelfvertrouwen toenemen.
In de derde fase wordt de jongere de ruimte geboden om vanuit het opgebouwde ‘IK’ een nieuwe verbinding met het ‘HET’, in dit geval de toekomstige maatschappelijke (ontwikkelings)taken en zaken op het door de jongere te bereiken nivo te leggen en daarbij zo nodig de steun van het WIJ te gebruiken.
(ontleend aan “Behandeling van gedragsproblematische jongeren” door Drs. W. van der Schee, 1992)
